พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชปณิธาน สืบสาน รักษา และต่อยอด แนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่อาณาประชาราษฎร์เป็นที่ประจักษ์สืบมา นับแต่เสด็จขึ้นครองสิริราชสมบัติ ด้วยพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่นานัปการที่ทรงปฏิบัติ มีพระราชประสงค์เพื่อให้ราษฎรได้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ทรงให้ความสำคัญกับ “การพัฒนาแหล่งน้ำ” อันเป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพเกษตรกรรมของราษฎร ดังจะเห็นได้จากที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานโครงการด้านการฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งน้ำฯ และทรงรับโครงการไว้เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตามที่ราษฎรขอพระราชทานพระมหากรุณาความช่วยเหลือด้านการขาดแคลนน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคและทำการเกษตร จวบจนสิ้นสุดถึงเดือนมิถุนายน ๒๕๖๘ รวม ๑๒๗ โครงการ ประกอบด้วย โครงการฯ ในภาคเหนือ จำนวน ๖๐ โครงการ โครงการฯ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน ๓๐ โครงการ โครงการฯ ภาคกลาง จำนวน ๑๘ โครงการ และโครงการฯ ภาคใต้ จำนวน ๑๙ โครงการ
โดยมีสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) เป็นหน่วยงานหลักในการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ และกรมทรัพยากรน้ำบาดาล เป็นหน่วยงานหลักที่เข้าดำเนินการฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งน้ำต่าง ๆจนกระทั่งแล้วเสร็จ เพื่อช่วยแก้ปัญหาบรรเทาความเดือดร้อนแก่ราษฎร ยังผลให้ราษฎรได้มีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
จากข้อมูลสรุปภาพรวมความก้าวหน้าโครงการฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริของหน่วยงานที่รับผิดชอบ ณ วันที่ ๑๖ มิถุนายน ๒๕๖๘ มีโครงการฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งน้ำฯ ที่ดำเนินการแล้วเสร็จและสามารถเอื้อประโยชน์แก่ราษฎรในแต่ละภูมิภาค รวม ๖๗ โครงการ ประกอบด้วยพื้นที่ภาคเหนือ จำนวน ๒๕ โครงการ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน ๒๓ โครงการ ภาคกลาง จำนวน ๘ โครงการ และภาคใต้ จำนวน ๑๑ โครงการ ซึ่งแต่ละโครงการดำเนินการตามแบบและลักษณะเพื่อความเหมาะสมในการช่วยแก้ปัญหาบรรเทาความเดือดร้อนแก่ราษฎรในแต่ละพื้นที่ ดังตัวอย่างโครงการด้านการฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่ดำเนินการแล้วเสร็จในแต่ละภูมิภาค
โครงการฝายทุ่งส้านพร้อมระบบส่งน้ำเหมืองทุ่งแพะ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลบ้านขอ อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง
โครงการประตูระบายน้ำบ้านแม่ปูคาพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลแม่ปูคา อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่
โครงการปรับปรุงโรงสูบน้ำหน่วยที่ ๓ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลเกาะตะเภา อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก
โครงการขุดลอกสระเก็บน้ำโรงเรียนร่มเกล้าบ้านชมเจริญพร้อมอาคารประกอบและระบบส่งน้ำ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลชมเจริญ อำเภอปากชม จังหวัดเลย
โครงการสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าบ้านราษฎร์เจริญพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลอ่างศิลา อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
โครงการฝายบ้านวังขยายพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลปรังเผล อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี
โครงการฝายทดน้ำคลองตะโละบาลอพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลลุโบะสาวอ อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส
โครงการอาคารบังคับน้ำบ้านเจ๊ะเกพร้อมระบบส่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ต.บาโงสะโต อ.ระแงะ จ.นราธิวาส